|
Yazilis Tarihi 03.02.2006 Konu Basligi ÇOCUKLARIN EGiTiMi
Sayin okuyucularim!
Ruh sagligi veya ruh hastaliklari için önemli olan sadece yakin geçmiste veya su anda ne yasandigi degil, ayni zamanda kisinin dogusundan beri nasil yasadigi ve nasil gelistigide önemlidir. Onun için bugünkü yazimda anneler ve babalar için, veya onlarin görevlerini yapan kisiler için, faydali olabilecegini düsündügüm bazi konulara deginecegim.
Bir bebegin veya çocugun ruh sagligi dogmadan önceki anne-baba iliskilerinden de etkilenmektedir. Mesela, anne-baba iyi anlasamadiklari zaman, bebek dogdugu halde, anne veya baba, bazen her ikiside, o bebegin dogmasini arzu etmedikleri ve önüne de geçmedikleri için, o bebege maddi ve bilhassa manevi bakis (sevgi ve sefkat) ve iliskiler yeteri kadar iyi olmamaktadir. Bu da o çocugun ruhunda onarilmasi güç yaralar açiyor. Genellikle o çocuk, veya yetiskin duruma geldiginde de ruhsal bozukluklar sergilemeye basliyor ve giderek ruh hastasi haline dönüsüyor.
Ilk yillarda, bebegin annesi ve babasi ile iliskileri çok önemli, fakat bu yazimda bu konulara deginmeyecegim. Anne okuluna ve ilk okula giden çocuklarin egitiminin bir kismini ele alacagim. Ergenlik ve delikanlilik çaginda egitimin özel zorluklarini baska bir yazimda ele almayi düsünüyorum.
Nerdeyse bütün meslekler için bir ögrenim ve hatta diploma almak gerekiyor, fakat, anne ve baba olma meslegi için hiçbir özel egitim görmek gerekmiyor. Çogu zaman, anne ve babalik, kendi annemizden, babamizdan veya çevremizden gördüklerimizle kaliyor, ve çocuklar önünde ayni hatalar ve zararli davranislar, dolayisi ile ayni ruh hastaliklari nesilden nesile kültürel olarak geçmeye devam ediyor.
Asagidaki verecegim tavsiyeler genel tavsiyeler olup konunun ana hatlarina deginiyorum. Çünkü, her aile ve her çocuk dünyada tamamen tek oldugu için, herkes için ve her durumda tamamen geçerli tavsiyeler yoktur. Unutmayalim ki egitmek zordur vede mükemmel olmasi da beklenmemelidir. Bir çocukta ruh rahatsizligi veya egitim zorlugu önemli oldugu zaman bu konuda ihtisasi olan kisilerle danisip gerekenler yapilmalidir. Dünyanin çok ülkesinde anne okullarinda ve ilk okullarda psikoloji danismanlar problemi çok olan çocuklari anlayip yardim etmeye çalisiyorlar. Ve hatta bazi ülkelerde, anne ve babalari görevlerinde egitmek için bu okullarda anne-baba okullari açiliyor. Bende çocuklarimin gittigi okulda böyle bir anne-baba okulu açtim ve anne-babalar ile çocuklarimizi evde nasil daha iyi egitebiliriz konusu üzerine seminerler ve tartismalar düzenledim. Bu seminerlerden önce okuldaki ögretmenlerin de fikirleri alindi ve o okuldaki çocuklarin hangi alanlarda zorlandiklari ögrenildi. Asagidaki verecegim genel tavsiyelerin çogu bu okuldaki çocuklarin anne-babalari için hazirladigim bir yazimdan alinmistir.
1. Ana hatlarin en önemlisi, çocuklar anne ve babalarina bir nevi emanet edilmislerdir. Onlarin büyüme ve olgunlasmalarina yardimci olsunlar ve sorumlu bireyler olarak kendi kanatlari ile uçabilsinler diye. 2. Çocuklara yalan söylememek gerekir. Duruma ve yasa göre, bazi açiklamalar eksik olarak yapilabilir, fakat yalancilik ruhu zehirlemektedir. Çünkü, çocuklar, daha sonra anne ve babanin yalanlarini kesfettikleri zaman ebeveynlerine ve atalarina karsi güvenlerini kaybediyorlar. Bebeklik ve çocukluk çagindaki anne-babaya güven ruh sagliginin temelidir. 3. 6-7 yasindan küçük çocuklarda, büyüklerde oldugu gibi, bilinçli yalanciligin oldugu kabul edilmemelidir. Çünkü, çogu zaman, bu çocuklar hayalleri ile gerçekleri birbirine karistirip sanki yalan söylüyormus gibi konusuyorlar. Daha büyük çocuklarda yalan söylenildigi kesfedildigi zaman anne-baba düsünüp nedenlerini arastirmalidirlar. Yalan söylemelerin altinda genellikle korku, güvensizlik ve kisinin kendinden memnun olmamasi yatar. Böyle durumlarda çocuga tekrar güven verilerek dogruyu söylemesi kolaylastirilmalidir. Daha fazla korku ve ceza ile yalani düzeltmeye çalismak çocuga fayda yerine zarar verir ve hatta ilerdeki hayati için bir sekil travma yaratabilir. 4. Küçük çocuklara, yaslarina göre sorumluluk verilmesi (tek basina giyinmek, okul görevlerini tek basina yapmayi ögrenmek, ev islerinde yardimci olmak, vb.) kendilerine güvenlerini artirir ve böylece yavas yavas, gerektigi zaman, bagimsiz yasamayi ögrenirler. 5. Bagimsizlik duygusunun yaninda, isbirligi yapma geregini, paylasmanin hayattaki önemini ve zevkini de ögretmek gerekir. 6. Her ailede anne-babanin kurallar koyup çocuklarina açik olarak bildirmeleri gerekir. Her seyden önce anne-baba bu kurallara uymali ve çocuklari önünde ayni sekilde davranmalidir. Bazi özel sartlarda eger kurallardan disari çikilmak gerekiyorsa, bu durum çocuklara izah edilmeli ve hatta gerekiyorsa özür dilenmelidir. 7. Anne-baba çocuklari önünde ne tartisma nede fiziksel siddet kullanip kavga etmemelidirler. Aralarinda iyi anlasamasalar bile (yeteri kadar iyi anlasan ailelerde bile es arasinda problemler eksik olmuyor), çocuklari önünde bir çesit koalisyon yapmali ve onu göstermelidirler. Kari-koca aralarindaki problemlerini çocuklardan uzakta, kendi aralarinda konusup halletmeye çalismalidirlar. 8. Anne bir çocugu ile babaya karsi, veya baba bir çocugu ile anneye karsi birlesme veya ittifak yapmamalidir. Genellikle bu ittifaklar bilinçsiz olarak yapiliyor, dikkat etmek gerekir. Bazi durumlarda, bilhassa anneler çocuklarini sadece kendilerine aitmis gibi düsünüp ona göre davraniyorlar, yani bir çesit babayi ruhen silmeye çalisiyorlar, veya siliyorlar. Böyle anneler çocuklarini çok daha fazla severmis gibi davraniyorlar, herseyi onlar için yapmaya çalisiyorlar (buda çocuklarda güven yerine güvensizlik yaratiyor), çocuklari için heryerde tehlike görüyorlar ve hatta çocuklari biraz uzaklastigi zaman veya biraz ayrildiklari zaman büyük endise hissedebiliyorlar. Ayni anne ve babalar, çocuklari büydükleri zaman evlenmelerini ve evlenseler bile evden uzaklasmalarina engel olmaya çalisiyorlar. Veya, çocuklarinin evlendigi kadin veya erkek hiçbir zaman onlarin seviyesinde görünmüyor, devamli tenkit ediyorlar (kültürümüzde gelinlerin kaynana korkusu meshurdur), ve çocuklarinin evliligini bozabiliyorlar. 9. Anne ve baba, çocuklari önünde, birbirini begenmemek, kinamak ve tasvip etmemek davranislarini, direkt veya dolayli olarak, göstermemelidirler. Problemlerini kendi aralarinda tartisip halletmeleri gerekir. 10. Çocuklar anne-bablari ile ayni yatakta ve hatta ayni odada yatip uyumamalidirlar. Uyuyor görünseler bile çogu zaman herseyin farkinda oluyorlar. O yüzden de, genellikle, cinsel iliskiyi sanki bir saldiri ve bir zülüm gibi hayal ediyorlar, ve bazen de büyüdükleri zaman bile ayni inanca devam edebiliyorlar ve cinsel hayatlari bir çesit tabuya ve yasaga dönüsüyor. Bu durumlarda da cinsel hayat karsilikli bir sevgi gösterisi ve zevk kaynagi olmaktan çikip sanki bir iskence, savas meydani veya bir zülüm haline gelebiliyor. Böyle durumlarda da kari-koca anlasmasi zorlasiyor veya imkansizlasiyor. Bosanmalarin en önemli nedenlerinden birisi de budur. 11. Bazi anne-babalar, çocuklarini baska odalarda yatirsalar bile, ne kendi yatak odasinin kapisini, nede çocuklarin yatak odalarinin kapilarini geceleri kapatmaya cesaret edemiyorlar. Böylelikle, çocuklarinin bir çesit gece bekçilikligini kabul edip, cinsel iliskilerini zorlastiriyor veya sartlandiriyorlar. Dolayli olarakda, çocuklari önünde sanki aralarinda cinsel iliski yokmus gibi davranip, ayni mesaji veriyorlar. 12. Çocuklarin egitimi evdeki televizyona birakilmamalidir. Genellikle televizyonlarin reklamlar araciligi ile verdikleri ve ögretmeye çalistiklari degerler: Eger sizde bu sey (veya nesne) yoksa, degeriniz yoktur; Eger bu seyiniz yoksa mutlu olamazsiniz, vb. Yani her seyi satis, harcama ve kullanis ile sartlandirmaya çalisiyorlar. Liberal ekonomik sistem, sadece kâr arayan sistem, dünyada sanki yeni bir din olmak üzere. Maalesef, çogu zaman, anne-baba da bu yeni ruhî hastaligin içine düsüyorlar. 13. Çocuklarin sonsuz sorularina, bilhassa bebekr nasil yapiliyor ve nerden geliyor, cinsel farklilik, cinsi organlarin görevleri, anne-baba çocuklarinin yaslarina göre cevap verip, izah etmelidirler. Mümkünse, kendileri utanmadan ve kizarmadan. Bu konular izah edilmedikleri zaman, çocuklar kendi kendilerine hayal edip ve çogu zaman da yanlis cevap icat ediyorlar. Bu icat edilmis yanlis cevaplar düzeltilmedigi zaman kisinin ilerdeki cinsel hayatinida bozabiliyorlar. 14. Ölüm konusunu da gerektigi zaman izah etmek gerekir. Küçük çocuklar genellikle ölüm ile ayrilik kavramlarini tam olarak ayirt edemiyorlar. Bazen ayriligi sanki ölüm gibi yasayabiliyorlar. 15. Bir oyuncak kirildigi veya kayip oldugu zaman kosarak yenisi alinmamalidir. Kayip etme ve kirma durumlarinda kaybolan oyuncagin üzüntüsünü çekmeyi ögrenmeleri ilerisi için daha sagliklidir. Çünkü hayatta bazi seylerin ve kisilerin kaybedilmesinin önüne geçilemiyor. 16. Çocuklari iyi dinlemek gerekir, sadece duymak degil. Dinlemek insanin kendini diger kisinin yerine koyarak onu anlamaya çalismak için yapilir. 17. Her gün, azda olsa (yarim saat olabilir) her çocuk ile ayri olarak bir zaman verilmesi çok sagliklidir. Sevgi azligi veya yoklugu maddî seylerle tatmin edilmeye çalisilmamalidir. 18. Peri masallarini anlatmak veya çocuklarla okumak çok faydalidir. Bu konulardaki filmlere de beraber bakmak gerekir, çünkü, çogu zaman, korktuklari durumlarda anne veya babanin çocukla beraber olmasi onu sâkinlestirmektedir. 19. Genellikle, 3 ile 6-7 yaslari arasinda, erkek çocuk daha fazla annesi ile, kiz çocukda babasi ile beraber olmak istiyor. Bu durumu anlayis ile karsilamak gerekir. 20. Küçük çocuklara, anne ve babanin kucagina alarak sevgi göstermesi çok önemlidir. 21. Günlük yapilmasi gereken seylerin (yataga gitme, yataktan kalkma, yemek, giyinmek, yikanmak, vb.) evde problem yaratmamasi gerekir.Evdeki konulmus kurallara uymak sagliklidir, anne-babanin da bunlari kolaylastirmasi gerekir. 22. Çocuklarin saldirganligi oldugu zaman, anne-babanin, her yasa göre, SINIR koymalari gerekir, fakat ne kendilerini tamamen yenilmis gibi hissetmeleri nede kin ve intikam duygularini beslememeleri gerekir. Ara sira çocuklarina kizmalari ve hatta geçici nefret hissetmeleri normaldir. Fakat, eger ceza verme duruma varsa, öfkeyle kalkip zararla oturmamak için, öfkelerinin geçmesini bekleyip, çocuga, yasina göre, egitici bir ceza verilmesi gerekir, yani anne-babanin kendilerini daha iyi hissetmeleri veya intikam almalari için degil. 23. Anne-baba, çocuklarini, bilhassa baskalari önünde, utandirmamali, asagilamamali, küçük düsürmemeli, onurunu ve gururunu kirmamalidir. Tersine, her çocuk için kendi alaninda basarilarini ve iyi taraflarini açikça söyleyip, deger verildigini ve sevildigini gösterip, hissettirmek gerekir. 24. Çocuklari iyi çocuk olarak övmemek ve kötü çocuk olarak da mâhkum etmemek gerekir. Sadece yaptiklari seyleri ve belirli davranislarini iyi veya kötü olarak degerlendirmek gerekir. Böylece çocugun kendini düzeltmesi ve daha da iyilesmesi için bir ortam ve imkan yaratilir. 25. Normal olarak çocuklar ev görevlerini kendileri hatirlamali ve yapmalidirlar. Unuttuklari zaman da onun sonucunu yasamalidirlar. Bazi zor durumlarda, ögretmenin tavsiyesi ile, anne-baba çocuguna, geçici olarak, ev ödevlerinde yardimci olabilir. 26. Çocuklarimiza, kendi örneklerimizle, bu hayatta birseyler yapabilmek, bazi seyleri daha iyiye dogru degistirebilmek ümidini verebilmemiz gerekir. Hayal ve düslerimizin olmasinin saglikli oldugunu gösterip, bunlarin bazilarinin gerçeklesmesi için gayret göstermenin bunlarin gerçeklesmesinde bir etken olduguna inandirmak mümkündür. Dünyadaki en mutsuz ve bedbaht kisiler gelecek için kendileri ve digerleri üzerine ümitlerini kaybetmis kisilerdir. 27. Anne-babalar, çocuklarimiza her yemek zamaninda bir balik hediye etme yerine, degisen rüzgarlara ve dalgalara ragmen, eger balik tutmayi ögretirsek, onlarda kendi hayatlarini kurabilir ve hatta ondan tatmin de olabilirler. 28. Ruh sagliginin ilk temeli olan insanlar arasindaki karsilikli güvenme, dogustan beri aile hayati içinde ekilir ve korunur (veya yipranir, zedelenir ve yikilabilir). Karsilikli güvenme, karsilikli saygi (korku degil), arkadaslik ve adalet duygulari, mutlulugun kökeni olan sevme ve sevilme hisleri, bebeklikte ve çocuklukta aile hayati içinde baslar, daha sonra islenir ve yetistirilir.
Anne-baba ne kadar iyi davranirsa davransin, bazi durumlarda egitim beklenildik sonuçlari vermemektedir. Atalarimiz bu durumlari dile getirmek için Bos kuyu koyma su ile dolmaz demislerdir. Çocuklarin egitiminde, eger birazcik içlerinde kendi sulari varsa (biyolojik kalitim) anne-baba, ögretmen ve çevrenin disardan su koymasi gerekiyor ve bunlarin faydasi oluyor.
Çocuklarin egitiminde sadece bu 28 madde degil, sonsuza yaklasan durumlar vardir. Ve çocuklarin egitimi de zordur. Ama çocuklar sadece zorluk kaynagi degillerdir, anne-baba için bir sevinç kaynagi, bir çesit hayatlarina daha derin anlam verenlerdir.
Çocuklariniz için özel sorularinizi kösemdeki mail adresime yazarsaniz, cevaplandirmaya çalisirim.
Esenlikle kalin.
Dr. Ismail YILDIZ Psikanalist ............................................................. Yazilis Tarihi 05-05-2006 Konu Basligi ERGENLERIN VE GENÇLERIN SORUNLARI VE EGITIMI
Sayin okuyucularim!
Bir önceki yazimda çocuklarin egitimi üzerine yazmistim. Bu yazimda ergenlerin ve gençlerin egitimine deginecegim. Bu konular daha karisik ve daha zor, çünkü çocuklar büyüdükçe kendi kimliklerini aramaya ve kurmaya basliyorlar, bu yasantilar da anne-baba ve diger egitimciler ile olan ilsikilerini degistirip çogu zaman onlarla tamamen çeliskiye ve çatismaya götürebiliyor. Atalarimizin da dedigi gibi daha önce uslu olan çocuk deli-kanli olmaya basliyor, yani bir çesit kani hizlaniyor, degisiyor, alisilmadik seyler düsünüp yapmaya basliyor. Bu davranislar eriskin kisilerin hosuna gitmedigi için onlara deli sifatini vermis olmalari gerekir. Ergenlik ve gençlik daha da firtinali oldugu zaman atalarimiza sanki deliymis gibi görünmüslerdir. Diger taraftan, gençlerin çogunda deli-kanlilik zamanla sâkinlesip olgunlasmasina ragmen, bazilari, geçici bile olsa, delilige yaklasan, yani kendilerine ve/veya baskalarina zarar veren davranislar yapabiliyorlar. Çok azinlik ise gerçek delilige bu yaslarda baslayip zamanla içinden çikamiyor.
Bu yazim ergen ve gençlerin anne-babalari ve egitimcileri için olmasina ragmen, biliyorum ki internet kullanalarin çogu genç yastalar ve bunu okuyacaklar. Onun için önerim, mümkünse gençler bunu anne-babalari ile beraber tekrar okusunlar ve bu konulari konusabilsinler. Böylece bütün aileye faydali olabilir.
Baska bir önbilgide, eskiden 11-12 yaslarinda baslayip 18-20 yaslarinda sona eren ergenlik ve delikanlilik devri, kültürel hayatta olan degisiklikler yüzünden, bitme zamani genellikle çok uzadi. Normal olarak delikanlilik devrinin sona ermesi için gencin isini ve esini seçip, ekonomik bagimsizligini kazanip, anne-babasindan ayrilip, kendi çocuklarini yetistirebilecek maddî ve manevî bagimsizliga ve olgunluga kavusmasi gerekir. Eger bir genç (20, 25, 30 veya daha fazla yasta) is bulamama veya universite okuma (bazen master ve doktorasi dahil) mecburiyeti yüzünden ekonomik olarak ailesine bagli yasiyorsa bir çesit ruhî delikanligi devam ediyor demektir. Diger taraftan, bazi kisiler bütün hayatlari boyunca olgunlasamayip (maddî ve manevî olarak) bir çesit devamli delikanlilik durumu ve/veya ruhu içinde yasiyorlar. Buradaki yazdiklarim onlar içinde geçerlidir.
Birçok anne-baba veya yetiskin kisiler (bazi egitimciler dahil) çogu zaman kendi delikanlilik zamanlarinin yasamlarini, heyecanlarini, hislerini, endiselerini, kaygilarini, zorluklarini, kazalarini ve firtinalarini unuttuklari için ergenleri ve gençleri anlamakta güçlük çekebiliyor ve dolayisi ile onlari egitmekte zorlaniyorlar. Zaten, daha önceki yazimda da dedigim gibi, egitmek zordur, ve bilhassa ergenleri ve gençleri. Agaç yas iken egilir sözü bilhassa çocuklar için geçerli, ergenler ve gençler artik fazla egilmek istemiyorlar. Bu alisilmis zorluklarin içine son zamanlarda hayattaki ve kültürdeki degisimin hizlanmasinin ve göçmenligin (yurtiçi ve yurtdisi) getirdigi özel zorluklarda katiliyor.
Ergenligin baslangici kisiye göre 3-4 yil degissede, genellikle 9-13 yaslarinda biolojik bir programin sonucu olarak basliyor ve gelisiyor. Dis görünüs olarak çocuk daha fazla büyüyor ve görünen erkek ve kadin cinsel belirtileri ortaya çikiyor. Yani bir çesit anne-baba olabilmek için biolojik kabiliyetler gelisiyor. Bu biolojik degisikliklerin yaninda ergende ve gençte ruhî çok önemli degisiklikler ve krizler gelisiyor. Ben bilhassa bu ruhî degisiskliklere, yarattigi sorunlara ve bunlarin egitimle iliskilerine deginecegim.
Normal ergenlik ve delikanlilik zamani üç büyük degisikligin ve krizin (buhran, bunalim) ayni anda yasandigi bir devirdir: otorite (yetki veya iktidar) krizi, cinsel (seksüel) kriz, ve kimlik (benlik veya özdeslik) krizi.
1. Otorite (yetki veya iktidar) krizi.
Otorite krizi anne-baba ve yetiskinler tarafindan konulmus bütün kurallara, modellere, kanunlara, mecburiyetlere, görevlere, ödevlere karsi gelmek demektir. Bu devirdeki otorite krizi daha iyisini önermek ve yapmak için degil sadece yetiskinlere karsi gelmek için kullanilir. Kolayca anlasilabilecegi gibi, anne-babayi ve diger egitimcileri en çok rahatsiz eden de bu krizidir. Çünkü simdiye kadar tamamen bagimli olan çocuk artik bagimsiz olmak istiyor, kendisi düsünüp kendi kararlarini almak istiyor, yetiskin ve olgun bir kisi gibi. Böyle bir bagimsizliga ulasmak için de anne-babanin ögütlerini dinlemek istemiyor ve hatta bazende onlarin tamamen tersini yapmayi düsünüyor ve yapabiliyor. Bir çocuk önceden anne-babasina ne kadar fazla bagli ise, genellikle delikanlilik sirasinda da isyani o kadar büyük oluyor.
Çok merak, yüzde yüz hürriyet arzusu, isyankârlik, inatçilik, asilik, anne-babadan tamamen farkli olma istegi ve bazen de onlarin dediklerinin tamamen tersini yapabilmeleri ergenleri bazen büyük risk almalarina ve hatta bazen de tehlikeli seyler yapip kendilerine zarar verebilmelerine yol açiyor. Hayatta yeterli tecrübelerinin olmamasi ve çok konuda da bilgisiz olmalari hayatlarini tehlikeye koyabiliyor (uyusturucu madde kullanma, istenmeyen hamilelik, trafik kazasi, yaralama-cinayet, intihar). Buna benzer tehlikeli davranislari olmadigi zamanlarda devamli isyankar düsünüp bazen de isyankar davranmak ergenlerde bilinçalti suçluluk hisleri yaratiyor. Bu bilinçalti suçluluk bazen kendine zarar vererek veya anne-baba (veya okuldaki ögretmenlerle) ile tartisma ve kavga çikararak kendini gösterebiliyor. Anne-baba ve okul tartisma ve dialog ortamini engelledikleri zamanlarda çogu zaman çesitli ruh ve/veya psikosomatik (ruh etkisi ile olusan vücut hastaliklari) hastaliklara dönüsebiliyor.
Bilhassa bati kültüründe ve bu kültürün etkisi ile diger kültürlerde de gözetlenen ergenlere ve gençlere daha fazla özgürlük taninmasi bazen bu devrenin yasanmasini kolaylastirdigi gibi zorlastirabiliyorda. Mesela, bir zamanlar moda olan gençlere SINIRSIZ özgürlük verme davranisi sonuçta zararli oldugu anlasildi. Bir yerde anne-babanin gençlere SINIR koymasinin psikolojik olarak gerekli oldugu ispatlandi. Bazi anne-babalar çocuklari ile arkadas olmanin gerekli ve faydali oldugunu düsünüp uyguladilar. Fakat ergen ve gençlerin bu sekilde arkadasliga degil, bilhassa anne-baba görevini yerine getiren yetiskin ve olgun kisiye ihtiyaçlarinin oldugu saptandi. Çocukluk zamaninda da oldugu gibi, otoritenin güvenlik içinde yol göstermesi, rehberlik yapmasi ve kontrol etmesi gerekiyor. Ayni zamanda ölçülü olarak (gereginden fazla olmayan) SINIR koymasi, engellemesi ve hayal kirikligina ugratmasi önemlidir. Tabiiki bütün bu SINIRlarin ve kurallarin anlayis, sevgi ve sefkat içinde, maddî ve manevî siddet kullanmadan yapilmasi ve uygulanmasi gerekiyor. Eger yeterli SINIR konulmassa gençlerin ahlâk ve etik duygu ve düsünceleri içlerine yerlesmiyor. Böyle durumlar anne-babanin çocuklarini simarttigi zaman, gereginden fazla koruyarak onlarin kontrolsüz davranislarindan bir çesit zevk aldiklari zaman olusuyor. Diger taraftan, büyük ve ölçüsüz hayal kirikliklarina ugratarak, sadece korku ve siddet kullanarak yapilan egitimde de gene ahlâk ve etik davranislar içlenmiyor, yoksa sadece otoritenin (anne-baba, diger aile büyükleri, ögretmenler, polis, vs.) gözetleyebilecegi durumlarda dogru davraniyor, otorite olmadigi zaman kendine veya baskalarina zarar verebiliyor. Bu sekilde egitilen gençler büyüdükleri zaman kendi çocuklarina veya emri altinda olanlara karsi tehdit, korku ve siddet kullanabiliyorlar. Bu sekilde korku yasami ve maddî ve manevî siddet kullanimi nesilden nesile geçiyor.
Sonuç olarak, otorite kurallarinin içlenmemesine otorite krizi diyebiliriz. Bu durumlarda otorite hep disarda kaliyor, kisi devamli isyan ve ayni zamanda tehdit içinde yasiyor (bilinçaltinda da olsa), ve her firsatta otoriteye karsi gelip onu yikmaya çalisiyor. Mesela, genç odasini ve esyalarini düzenlemiyor, evde ve okulda disiplinsiz davranarak, okul görevlerini yapmayarak, veya aile ve okul otoritelerine açik açik meydan okuyarak ögrenimini tehlikeye koyuyor. Ayni davranis devam ettigi zaman, daha sonra, ailesine ve içinde yasadigi kültüre ters düsen zararli davranislara devam ediyor, ve hatta kurulmus politik rejime (hangi rejim olursa olsun, sadece otoriteye karsi gelmek için) karsi kanun disi yikici davranislar yapabiliyor.
Gençlerin davranislarini etkileyen baska bir faktör de iliskide olduklari arkadas grubunun faaliyetleridir. Bazi durumlarda, ailede ve okulda kendini ümitsiz gören bir genç kolayca yikici ideolojisi olan bir gruba girebiliyor ve orada tek basina yapmayacagi yikici davranislar yapabiliyor. Eger gencin girdigi grup yikicilik yerine faydali degerleri besliyorsa (spor, sanat, bilim, vb. gruplar), gençde bu yolda gelisebiliyor. Üzüm üzüme baka baka kararir deyimi gençler için çok daha fazla geçerlidir.
Ergenlik ve delikanlilik devresi normal olarak yasandigi zaman, 18-22 yaslarindaki genç, yavas yavas anne-babasinin ve diger otoritelerin düsüncelerini anlamaya ve hatta içten onlar gibi davranmaya baslar. Yani kendi kendisinin otoritesi olmaya baslar. Isyancilik ve saldirgancilik azaldigi için, enerjisini isine, universite egitimine veya kendi es ve aile hayatina verebilir.
2. Cinsel veya seksüel kriz.
Bilindigi gibi insanin kendini koruma içgüdülerinin yaninda seksüel içgüdü de temel içgüdülerin içindedir. Ergenlik ve delikanlilik devresinde bu cinsel içgüdü yogunlasir ve bazen tasmaya bile baslar. Bunun için, kuvveti artan cinsel içgüdüyü yasamak ve kontrol etmek için ruhen yeni mekanizmalarin yaratilip kullanilmasi gerekir. Bedendeki cinsel gelismeler ruh yasaminda da büyük degisikliklere yol açar, bir çesit kriz veya buhran yaratir ve yasatir. Bazen bu devirde yasanan cinsel kriz travma olabilir ve kisinin cinsel hayatini devamli bozabilir. Bütün bu degisiklikler gençleri cinsel iliskiye hazirlayip, yeni nesil yaratip ve onlara bakip büyütebilmeyi saglamaya yarar. En azindan biolojik olarak cinsel hayatin önemi ve anlami böyleydi, ve çok asirlarcada genellikle bu sekilde yasanmisti. Fakat, dogum kontrol metodlarinin çikmasi ve kültürel nedenlerden evlilik yasinin geriye atilmasi cinsel hayati çok degistirdi ve degistirmeye devam ediyor.
Ergenligin basinda artan, önceden alisilmamis, cinsel uyanma, cinsel heyecanlanma, genellikle endise, kaygi ve suç hisleri yaratiyor. Mesela, kizlarda ilk aybasi hisleri çok önemli: duygular onurdan utanca ve hatta kirlilige gidebiliyor; önceden yeterli bilgi olmadigi taktirde bir çesit travma olarak yasaniyor. Bu devrelerde erkek ve kizlarda baslayabilecek mastürbasyon da suç ve endise kaynagi olabiliyor. Suçluluk duygusu mastürbasyonun yasak oldugu bilincinden, inancindan veya sadece zannetmesinden kaynaklaniyor. Cinsel hayatin tabu olarak bakildigi ailerlerde ve çevrelerde bütün cinsel hisler, duygular, düsünceler ve davranislar tamamen yasakmis ve suçmus gibi yasanabiliniyor.
Kiz ergenlerde cinsel uyanma, erkelerde oldugu gibi, tamamen cinsel organlarda toplanmaz, yoksa bütün vücut cinsel olarak yasanir. Bunun için kizlarda (daha sonra kadinlarda) güzellik kompleksi dogmaya baslar, bütün vücut gurur ve kibir kaynagi, gösterme ve teshir etme zevki (eksibisyonizm) ile dolar. Veya bu zevke tepki olarak, vücut tamamen örtülüp gizlenir. Ayni anda vücuttaki en ufak bir kusur veya eksiklik, gerçekte veya fantazide, kolayca çirkinlik kompleksine götürebilir. Bu alandaki birçok duygu, düsünce ve davranislarin yaninda, etrafimizdaki sismanliga karsi rejim yapan kiz ve kadinlarin sayisinin o kadar çok olmasi ayni nedenlerden kaynaklanir.
Ergenlik devrinde genellikle cinsel hayat ile sevgi ve sefkat duygulari birbirinden ayrilir. Cinsel hayat kirli, tehlikeli ve küçük görülür, sevgi ve platonik ask yüceltilir. Bu yüzden genellikle ilk asik olmalar platoniktir: uzaktan, dokunmadan, açiklamadan, fakat siddetli ve fantazilerle dolu....
Ergenlik devrinde arkadas gruplari genellikle ayni cinsten olur. Yas ilerledikçe, 16-18 yaslariina dogru ayni cinsteki grup faaliyetleri azalir ve genç yavas yavas diger cins ile samimi yakin dostluk iliskilerine girebilir. Genç, diger kisiyi, kendi hayallerinin disinda, farkli, baska bir kisi olarak, gerçege biraz daha yakin olarak görmeye baslar. Diger kisi için merak edip, kaygilanip ve onun ihtiyaçlari, arzulari ve isteklerini hesaba katabilir. Bu degisiklikler, önceki gibi çilgin ve tamamen bencil bir sekilde asik olma yerine, daha olgun bir sekilde sevmeyi kolaylastirir. Ve hatta bu yastaki gençler beraber aile hayatlarini kurabileceklerini bile hayal edebilirler. Fakat genel olarak bu yaslarda çocuk sahibi olmak ve onun sorumlulugunu yüklenmek zor gelir. O devirde hamileligin olmasi ya kari-kocayi ayirir veya genellikle eslik hayatini problem ve üzüntülülerle doldurur. Çünkü bu genç yaslarda kari-kocanin birbirlerine çok ihtiyaçlari oldugu için üçüncü bir kisinin aralarina gelmesi ilsikilerini zorlastirir. Aslinda bu söylediklerim daha çok günümüzdeki okuyan gençler için geçerlidir. Çünkü, bilindigi gibi, asirlardir, eski geleneklere göre, kizlarin hayattaki tek hedefi evlenip ana olmak oldugu için (veya bu gelenegi kabul etmek zorunda olduklari için), erken evleniyorlardi ve erken ana oluyorlardi. Büyük ihtimal sosyal baski yüzünden ayrilan eslerin orani simdiye göre çok daha azdi.
3. Kisilik (benlik veya özdeslik) krizi.
Ergen ve delikanli genç için en büyük bunalim benlik krizidir. Benlik bunalimi ergenin ve delikanlinin kendisi olma ihtiyacindan kaynaklasir, kendi kendini ve iliskide oldugu kisileri tarif edebilmek, çocuklardan ve yetiskinlerden farkli olma ihtiyacini gidermek, ve çocukluk bagimliligini degistirmek ve kirmak için kullanilir.
Ergen, çocukken yüceltilmis anne-babasini küçük veya hiç gibi görmeye baslar. Onlarin yerine baska kisileri yüceltir. Bunun için, çogu zaman, ergen içine kapanir, unutkanligi artar, kendi fantazileri ile yasar. Mesela, Superman olmayi hayal eder: yalniz, anne-babasiz, mükemmel, herseye gücü yeten bir kisi olarak. Mark Twainin dedigi gibi Ben 14 yasimdayken babam o kadar cahildi ki, yakinimda olmasina dayanamazdim. Ama 21ime geldigimde öyle çok sey biliyordu ki, 7 yilda nasil ögrendigine sastim., ergen anne-babasini tamamen küçük görür. Bu 21 yasindaki genç babasina karsi çok degismesine ragmen, henüz olgunlasamamis, delikanlilik hayatini geride birakamamis, asil degisikligin babasinda degil, kendisinde oldugunun farkina varamamis durumdadir. Ergenin böyle davranislari karsisinda, anne-babanin, veya egitimcilerin, çok aci çekmelerine ragmen, herseyden önce yikilmamalari ve intikam almamalari gerekir. Onlarin anlayisli, sabirli, saygili ve sevgili varligi, gencin egitiminde lider olarak kurallari koymaya devam etmeleri, gencin olumlu ve saglam kimligini kurmasi için gereklidir.
Ilk ergenlik yillarindan sonra, zamanla, delikanli ayni cinsteki arkadaslik ve grup arkadasligi yasayarak kendine benzeyenlerle kimligini, tek kisiligini aramaya ve kurmaya devam eder. Genel kimlik (benlik) ve seksüel kimlik yeteri kadar saglam kuruldugu ve kendine yeteri kadar güven gelistigi zaman, gencin artik diger cinsle yakindan iliski kurma korkusu azalir, ve manevî ve maddî olarak onunla birlesmeyi arar. Bu arada daha olgun sevebilme kabiliyeti, yani daha az bencil olarak iliski kurup yasayabilme kabiliyeti, artmis demektir.
Ayni zamanda delikanli anne-babasinin ve etrafindaki baska yasli kisilerin gerçeklerini daha fazla taniyarak yetiskinlerin hiçbirisinin mükemmel, Superman, Tanri gibi olmadiklarini anlamaya baslar. Dolayli olarak kendisinde de mükemmelligin imkansiz oldugunu yavas yavas kabul eder ve bu alanda çektigi aci ve endise azalir.
Ergen ve gençlerin egitiminde medyanin rolü.
Haberlesme medyasi (radio, tv, sinema, gazete, dergiler, internet, vb.) gençlerin egilimlerinde çok önemli roller oynuyor. Ergen ve gençler kisiliklerini arama ve kurma safhasinda olduklari için medyanin manevralarina (manipulasyon) tamamen açiktirlar. Medyalar, genellikle neoliberalizm ve globalizasyonun aleti olduklari için, sadece reklam ve pazarlama amaçlari ile gençlerde devamli suni eksiklik yaratip göstererek her zaman degisen yeni maddelerini satmaya çalisiyorlar. Bilindigi gibi, bahsettigim ekonomik sistemin amaci insanligin gelismesi ve daha saglikli yasamasi degil, tersine sadece yeni ihtiyaç ve arzu üreterek, dolayli olarak kisilerin endiselerini ve mutsuzluklarini artirarak, yeni maddelerini satip daha fazla kâr etmektir. Bunun için de reklamcilar ellerinden gelen bütün kaynaklari tamamen sorumsuz olarak kullaniyorlar. Bu yolda hedeflerine ulasmak için insanoglunun zaaflarini, yanlis egilimlerini, ve hatta sapik taraflarini kullanmaktan çekinmiyorlar. Bütün bu medya ergen ve gençlerin ruhunu ve davranislarini etkiliyor ve bazen saglikli bir kisilik yerine gelecek için ümitsiz, baskalarina ve kendisine karsi saygisiz, sorumsuz, maddî ve manevî siddet kullanabilen, kirici, sadist, seytanci, uyusturucu maddelere bagimli, sapik (kendisine ve baskalarina zararli) ve cinayetçi kisiligin yerlesmesine neden olabiliyor. Bu tüketim kültürünün tuzaklarina sadece ergen ve gençler degil sözde yetismis çok kisi de düsüyor ve bütün hayatlari boyunca moda ve madde tüketimi aradiklari için hayatlarindan tatmin olamiyorlar.
Anne-baba arasindaki problemlerin ergen ve gençlere zararlari.
Bazi anne-babalar çocuklarinin büyümesine, çocukluk bagimliligindan çikmasina musaade etmiyorlar. Genellikle bu eslerin aralarindaki kari-koca problemleri o kadar büyük ve çok ki, çocuklarini bir çesit evlilik hayatlarini korumak için kullaniyorlar. Kari-koca arasindaki sevgi ve bilhassa cinsel iliskiler tatmin edici olmadigi veya bittigi zaman, bunlar sevgilerini ve ilgilerini çocuklari üzerine gereginden fazla yönlendiriyorlar ve böylece çocuklarina olan ihtiyaçlari artiyor. Böyle anne-babalar çocuklarinin büyümesini, baskasini sevmesini ve onunla evlenmesini büyük bir tehlike olarak hissediyorlar. Böyle durumlarda, anne-baba ile birçesit bir bilinçalti anlasma ile, çocuk, yasi ilerlese de delikanliligini ve gençligini yasayamiyor, kendi yuvasini kuramiyor, anne-baba ile karsilikli çocuksal bagimliligini sürdürüyor. Bu durumlar bilinçsiz yasandigi zaman da baska agir ruhsal ve/veya psikosomatik hastaliklara da yol açabiliyor.
Her durumda, anne-baba için küçük çocuklarinin büyüyüp delikanli olmasi, ve bilhassa evlenip evden ayrilmasi, genellikle biraz aci kaynagidir (tabiiki ayni zamanda onur ve sevinç de kaynagidir). Çogu zaman gençler kendi yuvalarini kurabilmek için, anne-babalarinin evliliklerine karsi olan dirençlerini yenmeleri gerekiyor. Bazen de evden ayrildiklari için kendilerini uzun süre suçlu hissedip, anne-babalarinin ihtiyarligindan ve kaçinilmaz ölümüden kendilerini sorumlu tutabiliyorlar.
Bazen, bilinçsiz olarak, anne-baba çocuga söyle bir mesaj iletebilirler: ben ne olduysam o olmalisin, fazladan benim arzularimi ve emellerimi yerine getirmelisin, benim olamadiklarimi ve yapamadiklarimi gerçeklestirmelisin. Bu çesit baskilar, bilinçsiz bile olsa, gençlere yapilmamalidir. Çünkü böyle durumlarda genç kaldirilmasi imkansiz yükler altinda ezilip, kendi kisiligini kurmakta ve yasamakta büyük zorluklar çeker, veya kurup yasayamaz.
Sonuçlarken.
Gençlerin çogunu yukaridaki saydigimiz olumsuz yönelmelerin içine koymamamiz gerekir. Iyi egitilmis gençler bitmeyen yaraticiliga, orijinallige, hayati iyilestirme heves ve heyecanina, hayati yasama sevincine, dogruluga, dürüstlüge ve sadakate, sorumluluga, ahlâka ve estetige sahip olarak gelisiyorlar.
Diger taraftan, ergen ve gençlerin veya daha sonra bu ruhu tasimaya devam eden kisilerin, daha önceden kurulmus ve düsünülmüs seylere bir çesit isyan edip onlari degistirme çabalari olmasaydi insanlik hiç ilerleyemezdi. Onun için, anne-baba ve egitimci olarak, gençlerin yeni fikirlerni, bizim inançlarimiza ve davranislarimiza karsi çikmalarini, sadece bizim hosumuza gitmedigi için hemen red etmememiz gerekir. Her seyden önce gençleri dikkatle dinlemek ve fikirlerine önem vermek gerekir, çogu zaman ayni fikirde olmasak bile. Bilhassa gelismekte olan kisiliklerine çok saygi gösterilmeli ve deger verilmelidir. En önemlisi konusabilmek, dialog kurabilmek, karsilikli güveni yaratip koruyabilmek, gencin zor zamanlarinda hosgörülü, sabirli, müsamahali ve toleransli düsünüp davranmamiz gerekir.
Ergen ve gençlerle anne-baba ve egitimciler arasinda olabilecek çeliski ve çekismelerin sayisi sonsuzdur. Onun için her anne-baba, her egitimci, kendi düsünce ve davranis kabiliyetine güvenerek, kendi kisisel, aile ve kültürel degerlerini bilerek ve ölçerek, ergen ve gençlerini egitmeye devam etsinler. Eger kendi kabiliyetleri bazi siddetli ve tehlikeli çatismalari olumlu olarak çözemezse bu konularda tecrübesi ve bilgisi daha fazla olan bir kisiye danismakta tereddüt etmesinler.
Ergen, delikanli ve gençlere de önerim, bu yaslarda kaninizin biraz delirdigini kabul edin; çok olumlu heyecanlarin, duygularin, düsüncelerin ve davranislarin yaninda bazen krizlerin, bunalimlarin olagan fakat geçici olduguna inanin. Ilerde, kendinizin anne-baba, egitimci olacaginizi düsünün, kendi çocuklariniz ile nasil davranabileceginizi biraz hayal etmeye çalisin. Böylelikle belki anne-babanizin yükünü ve bilhassa kendi yükünüzü biraz azaltabilirsiniz.
Son olarak da, yaslari ilerlemis fakat delikanliliktan çikamayan, veya çikmak istemeyen, krizden krize geçen, hep bunalimlarda yasayan, anne-babasina gereginden çok daha fazla bagli olarak yasamaya devam eden kisilere de psikolojik yardim aramalarini tavsiye ederim. Hayati daha olumlu ve daha sâkin hissetmek ve yasamak mümkündür.
Esenlikle kalin.
Dr. Ismail YILDIZ Psikanalist .......................................................... Yazilis Tarihi 08-02- 2006 Konu Basligi Almanya'da Türkçe ruh tedavisi adres listesi Ayrinti ALMANYADA TÜRKÇE RUH TEDAVISI YAPANLARIN ADRES LISTESI
Sayin okuyucularim!
Çogu zaman ruh sagligina gereken önem verilmiyor veya verildigi zaman kime gidilecegi iyi bilinmiyor. Zamaninda tedavi yapilmayinca da aci ve endiselerin derecesi artiyor. Burada hatirlatmak isterimki ruhî tedavi sadece kisisel degil, çocuklara, kari-koca iliskilerine ve hatta bütün aileye de yapilabilir. Almanyada çalisan bir psikanalist meslektasim bu ülkede Türkçe ruhî tedavi yapan kisilerin bana isim ve adreslerini gönderdi. Bende sizlere yardim edebilecigini düsünerek bu kösede yayinliyorum. Ayni bilgileri ve daha fazlasini www.aktpt.de web sayfasinda da bulabilirsiniz.
Meslekdasimin bildirdigine göre Almanyadaki hastalik sigortasi 100 ile 300 sesyon (muayene) arasinda ruhî tedaviyi ödüyormus. Gerekirse, siz kendi sigortanizdan daha iyi ögrenebilirsiniz.
Selam ve sevgilerimle. Dr. Ismail YILDIZ Psikanalist ------------------------------- Adressenliste ------------------ Dipl.-Psych. Dede Bostan Psychologischer Psychotherapeut Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene Interkulturelle Praxisgemeinschaft Kottbusser Damm 15 10967 Berlin 030-6931626 --------------------------- Dipl.Soz.päd Kadir Kaynak Kinder- u. Jugendlichen Psychotherapeutin Psychoanalyse, Systemisch Kinder, Jugendliche Praxis (TP) Elberfelder Str. 26 10555 Berlin 030-39878265 ------------------------ Dipl.-Psych. Munip Bineytioglu Psychologischer Psychotherapeut Verhaltenstherapie, Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Professionelle Erziehungs- und Familienberatungsstelle Charlottenburg Pestalozzistr. 20 10625 Berlin 030-902917804 ------------------------------------- Dipl.-Psych. Sema Yilmaz Karasu Psychologische Psychotherapeutin Psychoanalyse Jugendliche, Erwachsene Praxis (TP) Meinekestr.3 10719 Berlin 030-34706853 ----------------------------------- Dipl.-Psych. Fatih Güc Psychologischer Psychotherapeut Psychoanalyse Kinder, Jugendliche, Erwachsene Praxis (TP) Bülowstr. 90 10783 Berlin 030-2615865 -------------------------------------- Tülay Cinar Jugendliche, Erwachsene Familienberatung PFH Grunewaldstr. 30 10823 Berlin 030-7885464 -------------------------------------- Dipl.-Psych. Selma Yücel Psychologische Psychotherapeutin Psychoanalyse Kinder, Jugendliche Erziehungs- und Familienberatungsstelle Kreuzberg Wienerstr. 57 10955 Berlin 030-25888921 ------------------------------------- Dr.med. Hatice Kadem Ärztin i. W. Verhaltenstherapie Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Gruppen Vivantes Klinik Hellersdorf Klinik für Kinder-und Jugendpsychiatrie und Psychotherapie Brebacher Weg 15 12683 Berlin 030-5680-3730 -------------------------------------- Dipl.-Psych. Michael Kuhn Psychologischer Psychotherapeut Tiefenpsychologisch, Körperpsychotherapie Praxis (TP) Baruther Str. 21 10961 Berlin 030-6142946 -------------------------------- Dipl.Päd. Sabine Petrauschke - Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene Berliner Institut für Familientherapie Obentrautstr. 57 10963 Berlin 030-2164028 --------------------------------- Dipl.Soz.päd Kadir Kaynak Kinder- u. Jugendlichen Psychotherapeut Psychoanalyse, Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene Erziehungs- und Familienberatungsstelle Kreuzberg Mehringdamm 112 10965 Berlin 030-25882415 ---------------------------- Dr.phil. Dipl.-Psych. Sabine Skutta Psychologische Psychotherapeutin Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Professionelle AK Neue Erziehung Boppstr.10 10967 Berlin 030-25900628 ------------------------------- Dr. phil. Dipl.-Psych. Gülbahar Toman Kinder- u. Jugendlichen Psychotherapeut Systemisch, Sexualtherapie Jugendliche, Erwachsene, Professionelle Allgemeine Jugendberatung e.V. Graefestr.12 10967 Berlin 030-6925569 ----------------------------------- Dipl.-Psych. Halis Cicek Psychologischer Psychotherapeut Verhaltenstherapie, Sexualtherapie Kinder, Jugendliche, Erwachsene Praxis (VT) Kottbusserdamm 88 10967 Berlin 030-6927449 ------------------------------ Dipl.-Psych. Sahap Erarslan Psychologischer Psychotherapeut Psychoanalyse Kinder, Jugendliche, Erwachsene Interkulturelle Praxisgemeinschaft Kottbusser Damm 15 10967 Berlin 030-6931626 ------------------------------ Dipl.-Psych. Fatih Güc Psychologischer Psychotherapeut Psychoanalyse Kinder, Jugendliche Kinder-und Jugendpsychiatr. Beratungsstelle Wassertorstr. 48 10969 Berlin 030-25888812 ----------------------------- Dr.med. Muzaffer Dilmac Facharzt für Psychiatrie - Praxis Muskauerstr. 25 10997 Berlin 030-6123069 ------------------------------- Dipl. Soz.-Päd. Berna Steber Systemisch KARSU e.V. Gesundheitsetage Oranienstr. 25 10999 Berlin 030-61676933/-30 ----------------------------- Dipl.Soz.-Päd. Özlem Kirkkanat-Mustu Kinder, Jugendliche, Erwachsene Evin e. V. Regenbogen Kirchhofstr. 12 12051 Berlin 030-62607922 ---------------------------- Dipl.Päd. Sevim Sahinarslan Kinder, Jugendliche, Erwachsene Evin e. V. Regenbogen Kirchhofstr. 12 12051 Berlin 030-62607922 --------------------- Dr.med. Fuat Zarifoglu Ärztlicher Psychotherapeut, Facharzt für Psychiatrie Tiefenpsychologisch, Verhaltenstherapie Erwachsene, Senioren, Professionelle Auguste-Viktoria-Krankenhaus Rubensstr. 125 12157 Berlin 030-79031 ----------------------- Dipl.Päd. Sabine Petrauschke Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Professionelle DRK- Familienberatungsstelle Düppelstr. 36 12163 Berlin 030-79011335 --------------------------- Dipl.rer.nat. Dipl.-Soz.päd. Mehmet-Suat Erarslan - Systemisch - Jugendliche Graunstr.6 13355 Berlin 030-4648799 --------------------------- Dipl.-Psych. Sema Yilmaz Karasu Psychologische Psychotherapeutin Psychoanalyse Jugendliche, Erwachsene Erziehungs- und Familienberatungsstelle Wedding Grüntalerstr. 21 13357 Berlin 030-45755351 ----------------------------- Dipl.-Psych. Munip Bineytioglu Psychologischer Psychotherapeut Verhaltenstherapie,Systemisch Erwachsene, Professionelle Praxis Falkenhagenerstr. 47 13589 Berlin 030-35108457 ------------------------ Dipl.Soz.päd. Nese Meyer - Systemisch Jugendliche, Erwachsene Sozialpsychiatrischer Dienst Wedding Ragnitzer Allee 3a 14055 Berlin 030-3050376 ------------------------------- Dr. phil. Dipl.-Psych. Gülbahar Toman Kinder- u. Jugendlichen Psychotherapeut Systemisch, Sexualtherapie Jugendliche, Erwachsene, Professionelle Praxis Suarezstr. 57 14057 Berlin 030-3255498 --------------- Dipl.phil. Riza Kavasoglu - Psychodrama, Suchttherapie Jugendliche, Erwachsene Nokta-Drogentherapiezentrum Teutonenstr. 4 14129 Berlin 030-8031831 ------------------------- Dr. med. Nalan Sander Ärztliche Psychotherapeutin - Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Senioren Praxis Naturheilverfahren, Psychotherapie Akupunktur Ernährungsberatung Auerbacherstr. 09 14193 Berlin 030-8258375 ------------------------- 20000 Dipl. Soz. Päd. Abuzer Cevik Kinder, Jugendliche, Erwachsene, ProfessionelleSuchtberatungsstelle KODROBS Wilhelmsburg Weimarer Str. 83-85 21107 Hamburg 040-71620-29 ------------------------------ Dipl.-Psych. Roya Zanbili Erwachsene Beratungsstelle Wilhelmsburg -Migrantenberatung- Vogelhüttendeich 81 21107 Hamburg 040-7533106 ------------------------ Dipl.Soz.arb./Soz.päd. Dogan Firtina Kinder- u. Jugendlichen Psychotherapeut Tiefenpsychologisch, Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Senioren, Professionelle Fachübergreifende Gemeinschaftspraxis Eulenbusch 4 21391 Reppenstedt 04131-65081 ----------------------------- Dipl.Päd. Ines Breuer - Gestalttherapie, NLP, Kurzzeittherapie Erwachsene Arbeiterwohlfahrt Möllner Landstr. 18 22111 Hamburg 040-7328347 ----------------------------------- Dipl.-Psych. Adnan Duru Psychologischer Psychotherapeut Tiefenpsychologisch, Gesprächstherapie Erwachsene Institutsambulanz des AK Harburg Eissendorfer Pferdeweg 52 22297 Hamburg 040-79213266 ---------------------------- Arzt Kenan Gülen Ärztlicher Psychotherapeut, Facharzt für Psychiatrie - Jugendliche, Erwachsene, Senioren Klinikum Nord Ochsenzoll Langhorner Chaussee 560 22419 Hamburg 040-52712376 ----------------------------------- Zeynep Atik Assistenzärztin Erwachsene Asklepios Westklinikum Hamburg Suurheid 20 22559 Hamburg 040-81912860 ------------------------- Dipl.-Psych. Kaya Gülbeyaz Psychologischer Psychotherapeut Verhaltenstherapie Erwachsene Praxis (VT) Max-Brauer-Allee 28 22765 Hamburg 040-39901025 ----------------------------- Dipl. Soz.päd. Atilla Gülen Kinder, Jugendliche, Erwachsene Großstadtmission Friedensallee 41 22765 Hamburg 040-38629022 --------------------------- Dipl.-Soz.wirt. Cenk Kolcu - Paar- und Familientherapie Erwachsene, Professionelle Hamburgische Brücke Sozialpsychiatrisches Beratungszentrum Grosse Bergstr. 231 22767 Hamburg 040-38907800 --------------------------- Dr. med. Oktay Yagdiran Facharzt für Psychiatrie, Psychotherapie Verhaltenstherapie; Paar- und Sexualtherapie Erwachsene Praxis Grosse Bergstrasse 211 22767 Hamburg 040-3808766 ------------------------ Dipl.-Psych. Ursula Meier-Kolcu Psychologische Psychotherapeutin Verhaltenstherapie, Systemisch Erwachsene Praxis (VT) Hospitalstr. 65 22767 Hamburg 040-3898615 --------------------------- Ayse Can Körper- und Tanztherapeutin Tanztherapie Jugendliche, Erwachsene Praxis Lippmannstr. 17 22769 Hamburg 040-4393912 ------------------------ Dipl.-Psych. Zeynep Kayabas -Erwachsene Segeberger Kliniken GmbH Fachklinik für Psychosomatische Medizin 23795 Bad Segeberg 04551-8024676 ------------------------------ Dipl.-Psych. Nazife Koc-Gündüz Psychologische Psychotherapeutin - Erwachsene Segeberger Kliniken GmbH Fachklinik für Psychosomatische Medizin 23795 Bad Segeberg 04551-8023301 ------------------------ Dipl.-Psych. R.A. Samadi Psychologischer Psychotherapeut - Kinder, Jugendliche, Erwachsene Praxis (VT) Mühlendamm 1 27793 Wildeshausen 04431-72977 ---------------------------- Dipl.-Psych. Hüseyin Ali Görgü Psychologischer Psychotherapeut Verhaltenstherapie Jugendliche, Erwachsene Praxis Bahnhofstr. 5 28195 Bremen 0421-15006 ------------------------ Dipl.Soz.päd. Dagmar Haucke Kinder- u. Jugendlichen Psychotherapeutin Integrative Therapie Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Professionelle Institut für Psychosoziale Arbeit und Prävention Dobenweg 10 28203 Bremen 0421-77212 ----------------------------- Dipl.-Psych. Nevriye Kayis - Verhaltenstherapie Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Senioren DRK Bremen Schwarzerweg 141 28239 Bremen 0421-6165582 ------------------------ Dipl.-Psych. Nevriye Kayis - Verhaltenstherapie Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Senioren Haus der Familie Lüssumer Heide 6 28777 Bremen 0421-36179292 --------------------------- Dr.med. Mehmet Tabak - Erwachsene, Senioren Heidekreis Klinikum Walsrode Robert-Koch-Str. 4 29664 Walsrode 05161-6020 ------------------------ 30000 Dr. rer. nat. Dipl.-Psych. Meltem Avci-Werning Psychologische Psychotherapeutin Verhaltenstherapie Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Professionelle Landesschulbehörde Am Waterlooplatz 11 30169 Hannover 0511-1067162 ---------------------------- Dipl.-Psych. Ahmet Kimil Jugendliche, Erwachsene, Senioren, ProfessionelleEthno-Medizinisches Zentrum Königstr. 6 30175 Hannover 0511-16841020 --------------------------- Dr.med. Hüseyin Okur Facharzt für Psychiatrie -Erwachsene, Senioren Praxis (privat) Kantplatz 5 30625 Hannover 0511-554485 ------------------------ Dr. med. Ayten Tütüncü Fachärztin für Psychiatrie (i.WB) Tiefenpsychologisch, Verhaltenstherapie Kinder, Jugendliche Nieders. Fachklinik für Kinder- und Jugendpsychiatrie Goslarsche Landstr. 60 31135 Hildesheim 05121-103573 ---------------------------------- - Dr.med. Meryem Schouler-Ocak Ärztliche Psychotherapeutin, Fachärztin für Psychiatrie Tiefenpsychologisch, Traumatherapie Jugendliche, Erwachsene, Senioren, Professionelle Institutsambulanz des NLKH Hildesheim Goslarsche Landstr. 60 31135 Hildesheim 05121-103528 ------------------------------ Dr.med. Angelika Claußen Ärztliche Psychotherapeutin, Fachärztin für Psychiatrie Tiefenpsychologisch, Traumatherapie Erwachsene Praxis (TP) August-Bebel-Str.181 33602 Bielefeld 0521-132877 --------------------------- Dipl.-Psych. Süleyman Ingin Psychologischer Psychotherapeut - Jugendliche, Erwachsene, Senioren Praxis August-Bebel-Str. 56 33602 Bielefeld 0521-1369969 --------------------------- Dipl.-Soz.arb. Regine Schrader Kinder- und Jugendlichen-psychotherapeutin Klientzentrierte Gesprächsth., Jugendliche, Erwachsene, Senioren Praxis Am Sudholz 2 33613 Bielefeld 0521-9717301 ---------------------- Dipl.-Psych. Abuzer Dogan - Erwachsene Parkland Klinik Im Kreuzfeld 6 34537 Bad Wildungen 05621-706647 ------------------------ Dipl.-Psych. Suzan Kamcili - Erwachsene, Senioren Klinik für Psychiatrie und Psychotherapie Cappeler Str. 98 35037 Marburg 06421-404411 ----------------------------- Dipl.-Psych. Dicle Özerden - Verhaltenstherapie Erwachsene Zentrum für Psychiatrie und Psychotherapie Marburg Süd Cappeler Str. 98 35039 Marburg ----------------------------------- Dr. med. Secil Akin Erwachsene Klinik für Psychosomatik und Psychotherapie Universitätsklinik Gießen Friedrichstr. 28 35392 Gießen 0641-9945626 ----------------------------- Dipl.-Psych. Tülin Yavuz Psychologische Psychotherapeutin Verhaltenstherapie Erwachsene Praxis Simonow Hauptstr. 106 35745 Herborn 02772-98960 ----------------------------- Dipl.-Psych. Soner Tuna Systemische Familientherapie Forensische Begutachtung Praxis Kalklage 10 37077 Göttingen 0551-7706870 --------------------------- Dipl.-Psych. Ismail Kasapoglu Psychologischer Psychotherapeut i.W. Mühlenpfordtstr. 5 38106 Braunschweig 0531-344698 ------------------------------ Dipl.-Päd. Ayla Javadi-Moghaddam -Kinder, Jugendliche, Familien, Alleinerziehende Verbund Sozialtherapeutischer Einrichtungen e.V. Rebenring 14 38106 Braunschweig 0531-49951 ------------------------- Dipl.Soz.päd. Angelika Engel - Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Senioren, Professionelle Gesundheitsamt Braunschweig Hamburgerstr. 226 38114 Braunschweig 0531-4707019 --------------------------- Dipl.-Psych. Thomas Langlott Gestalttherapie Erwachsene, Professionelle Sozialpsychiatrischer Dienst Rosenweg 1a 38446 Wolfsburg 05361-282040 -------------------------- 40000 Dr. med. Celal Odag Psychoanalyse Erwachsene Hermannstr. 19 40233 Düsseldorf 0211-674794 ---------------------------- Dr.(TR) Murat Ozankan Verhaltenstherapie Erwachsene, Senioren Rheinische Kliniken Langenfeld Migrantenambulanz Kölner Str. 82 40674 Langenfeld 02173-1022240 --------------------------- Dipl.Soz.päd. Ilgin Odag Kinder- und Jugendlichenpsychotherapeutin Analytische KJP Kinder, Jugendliche Praxis (TP) Hofaue 95 42103 Wuppertal 0202-2973935 ------------------------------ N. Gül Güner Günes Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Senioren, Profis RAA Wuppertal- Jugendtreff Arrenberg Gutenbergstr. 27 42117 Wuppertal 0202-3171120 ------------------------ Dr.med. Inci Sen Ärztliche Psychotherapeutin, Fachärztin für Psychiatrie Tiefenpsychologisch Erwachsene, Jugendliche Praxis (TP) Bahnhofstr.3 42551 Velbert 02051-57050 ------------------------ Dr.med.(TR) Fikret Zengin Ärztlicher Psychotherapeut, Facharzt für Psychiatrie, Diplom Gesundheitswissenschaftler Tiefenpsychologisch, Traumatherapie, Paartherapie, Sexualtherapeut auch kurdische Sprache Erwachsene, Senioren, Professionelle Praxis (Psychiatrie) Friedrich-Ebert-Str. 257 42719 Solingen 0212-2308900 --------------------------- Berrin Cetin Ärztliche Psychotherapeutin FÄ für Neurologie, Psychiatrie, Psychotherapie Tiefenpsychologisch fundierte Psychotherapie, Hypnotherapie, Gesprächstherapie, Schmerztherapie, Psychosomat. Medizin Erwachsene, Senioren Praxis (TP) Münsterstr. 40 44145 Dortmund Tel.: 0231/4759684 ---------------------------- Dipl. Soz.päd. Kemal Toraman -Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene Praxis Herberhold Hauptstr. 207 44892 Bochum 0234-2989620 --------------------------- Dipl.päd. Ali Mulumulu - Systemisch Kinder, Jugendliche Rellinghauserstr. 277 45136 Essen 0201-8943624 ------------------------ Dipl.Soz.arb. Meral Renz Kinder- u. Jugendlichenpsychotherapeuin Gestalt,Sexualtherapie Jugendliche, Erwachsene, Senioren,Professionelle Praxis (Hp) Steelerstr. 436 45138 Essen 0201-443762 ------------------------- Dipl.Soz.arb. Meral Renz Kinder- u. Jugendlichen Psychotherapeutin Gestalt,Sexualtherapie Jugendliche, Erwachsene, Senioren,Professionelle Beratungszentrum AWO Lützowstr. 32 45141 Essen 0201-31053 ------------------- Cand.Psych. (N, TR) Merih Köktas-Müllerthan -Kinder, Jugendliche, Erwachsene Norwegisch, Englisch Jugendpsychologisches Institut Essen Papestr. 1 45147 Essen 0201-8851333 ------------------------- Dipl.-Psych. Sibel Koray Psychologische Psychotherapeutin Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene Jugendpsychiatrisches Institut Essen Papestraße 1 45147 Essen 0201-8851333 ----------------------- Dr. med. Yesim Erim Ärztliche Psychotherapeutin, Fachärztin für Psychiatrie, Fachärztin für Psyosomat. Medizin Psychoanalyse, Kathatym-Imaginative Therapie Erwachsene, Senioren, Professionelle Klinik für Psychotherapie und Psychosomatik der GHS Essen Virchowstraße 174 45147 Essen 0201-7227544 ---------------------------- Dr. Akbar Mahmoudi - Kinder, Jugendliche, Erwachsene Persisch, Aserbaidschanisch Psychotherapeutische Praxis (HPG) Raadter Str. 149 45149 Essen 0201-7101326 ------------------------------- Dipl.-Psych. Sergülay Citlak Psychologische Psychotherapeutin, Tiefenpsychologisch, Familientherapie, Gesprächspsychotherapie Erwachsene, Familien, Paare Praxis (TP) Steinstr. 2 45657 Recklinghausen 02361-3068800 ------------------------- Dr.phil.Dipl.-Psych. Sükrü Simsek Psychotherapeut VT, Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene Praxis (VT) Löhrhof 4 45657 Recklinghausen 02361-3068268 ---------------------- Dipl.-Psych. Sanem Aygün Psychologische Psychotherapeutin Tiefenpsychologisch,Systemisch Erwachsene Praxis (TP) Bahnhofstr. 75 45879 Gelsenkirchen 0209-1487725 --------------------- Dr.med. Türkiz Akalin Ärztliche Psychotherapeutin, Fachärztin für Psychiatrie Tiefenpsychologisch, Gesprächstherapie, Hypnotherapie Erwachsene Praxis (TP) Mühlenstr. 9 46354 Südlohn-Oeding 02862-580440 ------------------------- Dipl.Soz.arb. Günay Sakar Kinder- u. Jugendlichen Psychotherapeutin Kinder, Jugendliche, Erwachsene Tiefenpsychologisch,Systemisch Praxis (TP) Friedrich-Wilhelm-Str. 21 47051 Duisburg 0203-24634 ------------------------- Dipl.Soz.päd. Dieter Schardt Kinder- u. Jugendlichen Psychotherapeut - Kinder, Jugendliche Institut für Jugendhilfe Heckenstr. 22 47058 Duisburg 0203-3019860 ------------------------- Dipl.-Psych. Kemal Engin Erwachsene Parkland Klinik Bad Wildungen Beecker Str. 249 47137 Duisburg 0173-7893457 ------------------------- Soz.wiss. Sevgi Firat -Erwachsene Psychiatrische Hilfsgemeinschaft Duisburg Weidmannstr. 15 47166 Duisburg 0203-5444790 ------------------------- Dr. (TR) Sibel Aral-Aker Fachärztin für Psychiatrie i.W. Erwachsene Leuerstr.21 47574 Goch --------------------------- Dipl.-Psych. Eren Karacicek Psychologische Psychotherapeutin Verhaltenstherapie Erwachsene (Praxis VT) Roggenmarkt 15-16 48143 Münster 0251-414950 ----------------------- Dipl.-Psych. Halil Mayaoglu Psychologischer Psychotherapeut Verhaltenstherapie Erwachsene Praxis (VT) Roggenmarkt 15-16 48143 Münster 0251-414950 --------------------------- Dr.med. Gediz Özkent Ärztlicher Psychotherapeut, Facharzt für Psychiatrie Tiefenpsychologisch Erwachsene Praxis (Psychiatrie, TP) Daruper Str. 13 48653 Coesfeld 02541-87627 ------------------------- 50000 Dipl.-Psych. Hamidiye Ünal Psychologische Psychotherapeutin Verhaltenstherapie, Systemisch, Traumatherapie Erwachsene Psychosoziales Zentrum für ausländische Flüchtlinge Spiesergasse 12 50670 Köln 0221-160740 --------------------- Dipl.Soz.arb. Arif Ünal Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene Gesundheitszentrum für MigrantInnen Marsilstein 6 50676 Köln 0221-95154231 --------------------- Dipl.Sozarb. Nermin Yumurtaci Tiefenpsychologisch, Systemisch Kinder, Jugendliche Familienberatungsstelle der Stadt Köln Schaevenstr. 1b 50676 Köln 0221-22125441 ---------------------- Dipl.-Psych. Gülay F. Öz-Fritsche Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene Familienberatungsstelle Köln Schaevenstr. 1a 50676 Köln 0221-24923 ------------------------ Dipl.-Psych. Yücel Kossatz Traumatherapie/EMDR Jugendliche, Erwachsene Eifelstr. 28 50677 Köln 0221-9311388 ------------------- Dipl.Päd. Andrea Boos-Kalkan HP f. Sprachtherapie Sprachtherapie Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Senioren Praxis für Sprachtherapie Niehler Kirchweg 62 50733 Köln 0221-7605811 ---------------------------- Dipl.-Psych. Ismail H. Karacaoglan Psychologischer Psychotherapeut Psychoanalyse Erwachsene Praxis (TP) Gutenbergstr. 55 50823 Köln 0221-9524412 --------------------------- Dipl.-Psych. Nezire Omalar Kinder, Jugendliche, Erwachsene Netzwerk ISS Schanzenstr. 31 51063 Köln 0221-9697501 ------------------------------- Fachmann für Sozialdienste Erdal Cenan Drogenberater Jugendliche, Erwachsen, Professionelle SKM e.V. Fachbereich Drogenhilfe Vietorstr. 20 51103 Köln 0221-9875785 ------------------------- Dipl.-Psych. Ali Kemal Gün Psychologischer Psychotherapeut Psychodrama, Systemisch, Gesprächstherapie Erwachsene Rheinische Kliniken Köln-Merheim Wilhelm-Griesingerstr. 23 51109 Köln 0221-8993211 --------------------------- Dr.med. Asiye Temur-Görgülü Ärztliche Psychotherapeutin Erwachsene Rheinische Klinik für Psychiatrie Wilhelm-Griesinger Str.23 51109 Köln 0221- 8993 0 ------------------------ Dipl.-Psych. Hanasli Önder Erwachsene Rheinische Kliniken Köln-Merheim Wilhelm-Griesingerstr. 23 51109 Köln 0221-8993211 ------------------------- Dr. med. Gül Söllick Jugendliche, Erwachsene, Senioren Alexianer Krankenhaus Köln Porz Kölner Str. 64 51149 Köln 02203-91700 ---------------------------- Dipl.-Psych. Ahmet Ogan Verhaltenstherapie, Systemisch, Gesprächstherapie Kinder, Jugendliche Sozialpädiatrisches Zentrum im Marienhospital Hospitalstr. 44 52353 Düren 02421-805370 ------------------------------ Dipl.-Psych. Fatma Sarikaya Erwachsene TuBF Frauenberatungsstelle Dorotheenstr. 1-3 53111 Bonn 0228-653222 ---------------------- Dipl. Psych. Inci Scheftlein Psychologische Psychotherapeutin VT Erwachsene Psychologische Praxis für Verhaltenstherapie Heckingstr. 12-14 54439 Saarburg 06581-997028 --------------------------- Dipl.-Psych. Gudrun Danger Psychologische Psychotherapeutin Systemisch, Neuropsychologische Rehabilitation Erwachsene, Senioren Brandenburgerstr. 1 57319 Bad Berleburg 02751-411188 -------------------------- Dipl.-Psych. Emine Selvi Erwachsene Emmaburg Klinik Lahnstr. 28 57334 Bad Laasphe 02752-102224 ----------------------------- Dipl.-Soz.päd. Mürvet Yüksel-Karakoc Kinder, Jugendliche, Erwachsene Familienbildungsstätte der AWO Duisbergweg 3 58511 Lüdenscheid 02351-3139 --------------------------- Psych. (TR) Canan Gelincik Kinder, Jugendliche, Erwachsene Westf. Heilpädagogisches Kinderheim Heithofer Allee 64 59071 Hamm 02381-893125 ------------------------- Dipl.-Psych. Turhan Karaman Psychologischer Psychotherapeut Verhaltenstherapie Kinder, Jugendliche Westf. Institut für Kinder- und Jugendpsychiatrie Heithofer Allee 64 59071 Hamm 02381-893-0, --------------------------- Dipl.-Psych. Dogan Kaya-Heinlein Psychologischer Psychotherapeut Verhaltenstherapie Jugendliche, Erwachsene Westf. Institut für Kinder- und Jugendpsychiatrie Heithofer Allee 64 59071 Hamm 02381-893-0 ---------------------------- Dr. (TR) Dipl.-Psych. Mehmet Toker Psychologischer Psychotherapeut Tiefenpsychologisch, Systemisch Kinder, Jugendliche Institutsambulanz d. Westf. Instituts für Kinder- und Jugendpsychiatrie Heithofer Allee 64 59071 Hamm 02381-893150 -------------------------- Dipl.-Psych. Zeki Özdemir Psychologischer Psychotherapeut Verhaltenstherapie Erwachsene, Senioren Praxis (VT) Schillimgstr. 1 59227 Ahlen 02382-940888 ----------------------------- 60000 Dipl.-Psych. Kurt Heilbronn Psychologischer Psychotherapeut Familientherapie, Gestalttherapie, Supervision Erwachsene, Professionelle Internationales Familienzentrum e.V. Ostendstr. 70-74 60314 Frankfurt 069-9434440 --------------------------- Dipl.-Psych. Erdinc Dogan Erwachsene PIAP Frankfurt Baumweg 45 60316 Frankfurt 069-48006068 ---------------------------- Dipl.-Psych. Aygül Mete Psychologische Psychotherapeutin Verhaltenstherapie, Gestalttherapie, Hypnotherapie Erwachsene Praxis (VT) Grüneburgweg 3 60322 Frankfurt 069-59790958 --------------------------- Dipl.-Psych. Halime Arslaner Erwachsene berami Berufsbildungsberatung für Frauen in der Migration Burgstr. 106 60389 Frankfurt 069-9130100 ------------------------ Dipl.-Psych. Meral Balduk Psychologische Psychotherapeutin Verhaltenstherapie Erwachsene Praxis Im Trutz Frankfurt 51 60322 Frankfurt 069-71035018 ---------------------------- Dipl.-Psych. Nazan Onagaclar Kinder, Jugendliche, Erwachsene Internationales Familienzentrum e.V. Falkstr. 54a 60487 Frankfurt 069-772031 --------------------------------------- Dipl.-Psych. Aysel Begen Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene Praxis Camillo-Sitte-Weg 3 60488 Frankfurt 069-763963 ------------------------ Dr.med. Hasan Soydan Facharzt für Psychiatrie, Ärztlicher Psychotherapeut Erwachsene, Senioren, Professionelle Klinik am Südpark Zanderstr. 26 61231 Bad Nauheim 06032-7040 ------------------------ Dipl.-Psych. Nicola Küpelikilinc Systemisch Kinder, Jugendliche Sozialpädiatrisches Zentrum, Städt.Kliniken Starkenburgring 66 63069 Offenbach 069-84053136 ------------------------- Dipl.-Psych. Hasan Ciftci Psychologischer Psychotherapeut Systemisch, Kinder- und Jugendlichen Psychotherapie, Sexualtherapie Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Senioren, Professionelle Familien- und Jugendberatungsstelle Hanau Sandeldamm 21 63450 Hanau 06181-187530 --------------------------- Dipl.-Psych. Hasan Ciftci Psychologischer Psychotherapeut Systemisch, KJP, Sexualtherapie Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Senioren, Professionelle Praxis Gustav-Adolf-Str. 15a 63452 Hanau 06181- 9544039 ------------------------ Dipl.-Psych. Halil Ibrahim Ceylan Psychologischer Psychotherapeut Verhaltenstherapie, Systemisch Erwachsene Praxis (VT) Rheinstr. 5 64283 Darmstadt 06151-272168 -------------------------- Dipl.-Psych. Ayse Gökbas-Balzer Psychologische Psychotherapeutin Verhaltenstherapie Kinder, Jugendliche, Erwachsene Praxis (VT) Darmstädterstr. 29 64521 Groß-Gerau 06152-83530 --------------------------- Dr.med. Hasan Soydan Facharzt für Psychiatrie, Ärztlicher Psychotherapeut Erwachsene Praxis Hundert-Morgen-Str. 14 65451 Kelsterbach 06107-981925 ---------------------------- Dipl.-Psych. Ferah Aksoy-Burkert Psychologische Psychotherapeutin Verhaltenstherapie Kinder, Jugendliche, Erwachsene Praxis (VT) Kaiserstr. 26 66386 St. Ingbert 06894-386729 --------------------------- Dipl.-Psych. Sevim Cetinkaya Erwachsene, Senioren Rhein-Haardt-Klinik, Abteilung Psychosomatik für türkische Migranten Sonnenwendstr. 86 67098 Bad Dürkheim 06322-794315 ---------------------------------------- Dipl.-Psych. Julia Klöfer Erwachsene, Senioren Rhein-Haardt-Klinik Sonnenwendstr. 86 67098 Bad Dürkheim 06322-794311 ---------------------------------- Dipl.-Psych. Dipl.Päd. Sheyda Rafat Psychologische Psychotherapeutin Tiefenpsychologisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene Praxis (TP) Am Springenkopf 6 67691 Hochspeyer 06305-1611 --------------------------- Dipl.-Psych. Gürdogan Süren Psychologischer Psychotherapeut Verhaltenstherapie Erwachsene Praxis (VT) G5, 11-12 68159 Mannheim 0621-1567585 --------------------------- 70000 Dipl.-Psych. Füsun Sermet-Kneile Psychologische Psychotherapeutin, Verkehrspsychologin Verhaltenstherapie Kinder, Jugendliche, Erwachsene Praxis (VT) Marienstr. 9 70178 Stuttgart 0711-2261916 ---------------------------------- Dipl.-Psych. Ece Wendler Systemisch, Gesprächstherapie Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Professionelle Beratungsstelle für Eltern, Kinder und Jugendliche Ulmerstr. 350 70327 Stuttgart 0711-2165039 ------------------------ Dipl.-Psych. Deniz Balduk-Katzenwedel Praxis Anton Roßner Marienstr. 6 79098 Freiburg 0172-7031429 --------------------------- 80000 Dr. phil. Dipl.-Psych. Lidwina Genovich-Unterberger Psychologische Psychotherapeutin Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Senioren Praxis (VT) Großvenediger Str. 42 81671 München 089-402000 ----------------------- Dr.phil. Dipl.-Psych. Reyhan Kalaclar-Hehnen Psychologische Psychotherapeutin Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Senioren, Professionelle Psycholog. Dienst für MigrantInnen (AWO) Goethestr. 53 80336 München 089-54424753 --------------------------- Dipl.-Psych. Karla Baran Psychologische Psychotherapeutin Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Senioren, Professionelle Psycholog. Dienst für MigrantInnen (AWO-LV-Bayern) Goethestr. 53 80336 München 089-54424753 --------------------------- Dipl.-Psych. Birsen Kahraman Verhaltenstherapie (in WB), Traumaarbeit Kinder, Jugendliche, Erwachsene Psychologischer Dienst für Migranten (AWO) Goethestr. 53 80336 München 089-54424753 ------------------------------ Dipl.-Psych Nuray Yildiz Verhaltenstherapie (i.WB) Jugendliche, Erwachsene, Senioren Psychologischer Dienst für Migranten (AWO) Goethestr. 53 80336 München 089-54424753 ---------------------------- Dr. med. M.A. Elif Cindik Ärztliche Psychotherapeutin, Analytisch, Jugendliche, Erwachsene, Senioren Praxis (TP) Waltherstr. 19 80337 München 0177-8073106 ---------------------------- Dr.med. Safiye Akkaya-Nickisch Ärztliche Psychotherapeutin Erwachsene Praxis Wildenfelserstr. 3a 81249 München 089-89358789 ------------------------- Dipl.Soz.päd. Zühal Bilir-Meier KJP i.W. Montessori Therapeutin, Motopädin Kinder, Jugendliche, Professionelle Praxis Wilhelm-Leibl-Str. 10 81479 München 089-74996760 --------------------------- Dipl.-Psych. Seher Asar Psychologische Psychotherapeutin Verhaltenstherapie, Sexualtherapie Jugendliche, Erwachsene, Senioren, Professionelle Praxis (VT) Metzstr. 19 81667 München 089-48950405 ---------------------------- Sonderpädagoge M.A. Tanju Över Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene Intensive Pädagogische Betreuung (IPB) Wolfgangsplatz 11 81669 München 089-45808114 ----------------------------- Dr.phil. Dipl.-Psych., Päd.M.A. Ilhami Atabay Psychologischer Psychotherapeut Tiefenpsychologisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene SOS-Beratungs- und Familienzentrum St. Michaelstr. 7 81673 München 089-4369080 --------------------------- Dipl.-Psych. Sait Eroglu Systemische Suchttherapie Erwachsene Fachklinik Hirtenstein Hirtenstein 1 87538 Bolsterlang 08326-3110 ------------------------------- 90000 M.A. Metin Yildiz Jugendliche, Erwachsene, Professionelle Mudra -Alternative Jugend- und Drogenhilfe e.V. Ludwigstr. 61 90402 Nürnberg 0911-2059744 --------------------------- Dipl.-Psych. Ahmet Sefa Bostanci Gutachten Praxis -nur Forensik Webersplatz 4 90403 Nürnberg 0911-5882727 ------------------------- Dipl.-Psych. Nazim Gürsel Psychologischer Psychotherapeut Verhaltenstherapie, Systemisch, NLP Erwachsene Beratungszentrum für seelische Gesundheit (AWO) Karl-Brögerstr. 9/6 90459 Nürnberg 0911-4506146 ---------------------------- Dipl. Psych. Jasemin Ölcüm Gestalttherapie Erwachsene Therapieeinrichtung Dönüs Birnthon 3b 90457 Nürnberg 0911-2030 ---------------------------- Drogenberater Metin Sert Jugendliche, Erwachsene Dönüs Birnthon 3b 90475 Nürnberg 09128-2030 --------------------- Dipl.Soz.-päd. Levent Civan Systemisch Jugendliche, Erwachsene Dönüs Therapieeinrichtung Birnthon 3b 90475 Nürnberg 09128-2030 ------------------------- Dipl.-Psych. Kismet Seiser Kinder, Jugendliche, Erwachsene Jugend- und Familientherapeutische Beratungsstelle Regensburg Ostengasse 14 93047 Regensburg 0941-5072762 ----------------------------------- Österreich und Schweiz Dr.med. Türkan Akkaya Kinder- u. Jugendlichen Psychotherapeutin Tiefenpsychologisch, Systemisch Kinder, Jugendliche, Erwachsene Uniklinik für Neuropsychiatrie des Kindes- und Jugendalters Währinger Gürtel 18-20 A-1090 Wien 004-1-402400318 --------------------------- Judith Hanser Psychotherapeutin Systemische Familientherapie Erwachsene, Jugendliche, Familien Miteinander Lernen - Birlikte Ögrenelim Koppstr. 38/8 1160 Wien Österreich +431-4931608 ------------------------------- Dipl.-Päd. Aslihan Karabiber Psychotherapeutin Systemische Familientherapie Kinder, Jugendliche, Familien Miteinander Lernen - Birlikte Ögrenelim Koppstr. 38/8 1160 Wien Österreich +431-4931608 --------------------------- Annemarie Vogt haustrasse 22 CH-5430 Wettingen 0041-56-4267866 --------------------------- lic.phil. Vera Saller Psychologische Psychotherapeutin Psychoanalyse Kinder, Jugendliche, Erwachsene, Professionelle Praxis Zähringerstr. 12 CH-8001 Zürich 41-1-2614361 --------------------------- Dr.med. Adnan Serce Ärztlicher Psychotherapeut, FMH Verhaltenstherapie, Systemisch Erwachsene Praxis (VT) Rössligasse 8 CH-8001 Zürich 41-1-2621001 ------------------------- Dr.med. Gerhard Ebner Ärztlicher Psychotherapeut, FMH Psychoanalyse Erwachsene, Senioren, Professionelle Psychiatriezentrum Schaffhausen Breitenaustr. 124 CH-8200 Schaffhausen 41-52-6321182 ----------------------------
|